5 cách giúp trẻ phát triển giao tiếp mỗi ngày mà cha mẹ thường bỏ qua
Ngôn ngữ của trẻ không bắt đầu từ việc “học nói”, mà bắt đầu từ việc được kết nối.
Nhiều cha mẹ lo lắng khi con chậm nói.
Họ tìm kiếm rất nhiều bài tập, flashcard, video dạy từ vựng.
Nhưng trong thực tế, ngôn ngữ của trẻ không phát triển mạnh nhất trong giờ “dạy học”.
Nó phát triển trong những khoảnh khắc rất đời thường:
Khi cha mẹ cùng chơi
Khi cùng ăn
Khi cùng cười
Khi cùng nhìn về một điều thú vị
Ngôn ngữ phát triển từ mối quan hệ.
Dưới đây là 5 cách đơn giản nhưng rất hiệu quả để giúp trẻ phát triển giao tiếp mỗi ngày.
1. Ngồi xuống ngang tầm mắt của trẻ
Điều này nghe có vẻ rất nhỏ, nhưng lại tạo ra sự khác biệt lớn.
Khi người lớn đứng trên cao và nói với trẻ, trẻ thường:
Khó nhìn rõ mặt
Khó đọc biểu cảm
Ít tập trung hơn
Khi cha mẹ ngồi xuống ngang tầm mắt, trẻ dễ:
Nhìn vào mắt người nói
Quan sát khẩu hình
Cảm nhận sự chú ý của người lớn
Đó chính là nền tảng của giao tiếp.
2. Chậm lại một nhịp
Người lớn thường nói rất nhanh.
Nhưng trẻ nhỏ cần thời gian để xử lý thông tin.
Ví dụ:
Thay vì nói liên tục:
“Con lấy cái ly cho mẹ, nhanh lên nào.”
Cha mẹ có thể:
Nói chậm hơn
Ngắn hơn
Rõ hơn
“Lấy… cái ly… cho mẹ.”
Sau đó dừng lại vài giây.
Khoảng dừng đó cho trẻ cơ hội:
Hiểu
Suy nghĩ
Phản hồi
3. Nói về điều trẻ đang quan tâm
Một lỗi khá phổ biến là người lớn cố chuyển sự chú ý của trẻ sang điều mình muốn dạy.
Ví dụ:
Trẻ đang chơi ô tô.
Nhưng cha mẹ lại cố dạy:
“Đây là quả táo.”
Trong khi đó, cách hiệu quả hơn là bước vào thế giới của trẻ.
Nếu trẻ đang chơi ô tô, cha mẹ có thể nói:
“Ô tô chạy kìa.”
“Ô tô đỏ.”
“Ô tô chạy nhanh.”
Khi ngôn ngữ gắn với trải nghiệm thật của trẻ, trẻ sẽ học nhanh hơn rất nhiều.
4. Chờ trẻ “đến lượt”
Giao tiếp là một cuộc trò chuyện hai chiều.
Nhưng nhiều khi người lớn nói quá nhiều, khiến trẻ không có cơ hội phản hồi.
Sau khi nói điều gì đó với trẻ, hãy thử:
Dừng lại
Nhìn trẻ
Chờ vài giây
Ngay cả khi trẻ chỉ:
Nhìn lại
Phát ra âm thanh
Cười
Đó cũng là một lượt giao tiếp.
Những lượt qua lại nhỏ như vậy chính là cách trẻ học cách trò chuyện.
5. Biến mọi hoạt động thành cơ hội giao tiếp
Ngôn ngữ không chỉ phát triển trong lúc học.
Nó phát triển trong mọi hoạt động hằng ngày.
Ví dụ:
Khi ăn
“Mẹ mở hộp.”
“Con muốn thêm?”
Khi tắm
“Nước ấm.”
“Con vịt kìa.”
Khi mặc đồ
“Áo đỏ.”
“Mặc tay này.”
Những câu nói ngắn, gắn với hoạt động thật, giúp trẻ liên kết ngôn ngữ với trải nghiệm.
Điều quan trọng nhất
Trẻ không học nói chỉ từ từ vựng.
Trẻ học nói từ sự kết nối với con người.
Khi trẻ cảm thấy:
Được chú ý
Được lắng nghe
Được chia sẻ niềm vui
Não bộ của trẻ sẽ mở ra nhiều cơ hội để phát triển giao tiếp.
Một lời nhắn dành cho cha mẹ
Cha mẹ không cần trở thành chuyên gia để giúp con phát triển ngôn ngữ.
Điều trẻ cần nhất không phải là những bài học hoàn hảo.
Điều trẻ cần là:
Ánh mắt
Nụ cười
Sự kiên nhẫn
Và những cuộc trò chuyện nhỏ mỗi ngày
Bởi vì đôi khi, chỉ cần một người lớn ngồi xuống, nhìn vào mắt con và nói chuyện, đó đã là một bài học ngôn ngữ rất lớn.